Erkenning

Introductie en kader voor vergelijk 

CO2-reductie programma’s ondersteunen deelnemers in het reduceren van uitstoot. In de kern vormen deze programma’s een neutraal platform voor het verzamelen en uitwisselen van kennis, data en best practices voor CO2-vermindering in logistiek en transport.

Daarnaast hebben veel programma’s een rol in het stellen van concrete doelen per sector, en het geven van erkenning aan deelnemers voor het realiseren van deze doelen. De precieze activiteiten verschillen tussen de programma’s aan de hand van hun focusgebied. 

Meten is weten en van elkaar leren 

De kern van de programma’s is te omschrijven als “Meten is weten, en dan kun je gericht verbeteren”. Meten begint met het registreren van primaire data en het goed berekenen van (toegewezen) uitstoot. Veel programma’s ondersteunen deelnemers in het leren hoe gemeten kan worden.

De vervolgstap is van elkaar leren, bijvoorbeeld uitwisselen van op de praktijk gebaseerde kengetallen. Dit maakt het mogelijk om een vergelijking te doen (hoe sta ik ten opzichte van anderen) en daarvan te leren. 

Het uitwisselen van op dezelfde manier gemeten kengetallen maakt het ook mogelijk om de uitstoot te schatten voor situaties waarin het (nog) moeilijk of kostbaar is om primaire data te verzamelen. Bijvoorbeeld bij een vervoerder die af en toe een charter inschakelt.  

Benchmarking en erkenning 

Als erkenning voor hun inspanningen kunnen deelnemers van een programma vaak een label voeren. Daarnaast kunnen binnen sommige programma’s verschillende niveaus behaald worden die laten zien hoever gevorderd de deelnemer is in het registreren en realiseren van klimaatdoelstellingen.

De doelstellingen binnen deze niveaus en de manieren waarop deze worden gemeten verschillen sterk per programma. 

Richtlijnen 

In het algemeen volgen programma’s richtlijnen als EN 16258 om deelnemers handvaten voor methodes te bieden. Omdat deze richtlijnen en frameworks veel ruimte overlaten die het vergelijken en uitwisselen van uitstoot kunnen bemoeilijken worden vaak extra richtlijnen toegevoegd, zoals: 

  • Normen voor te gebruiken uitstoot factoren  
  • Normen voor de gebruikte eenheden en afstandsbepaling bij het toewijzen van uitstoot aan activiteiten 
  • Eisen voor het gebruik primaire data en/of gebruik van schattingen 

Lean & Green Europe

Lean & Green is een Europees programma voor uitstoot-reductie dat door deelnemers wordt gefinancierd. Het programma wordt uitgevoerd door stichting Connekt en heeft meer dan 500 deelnemers. 

Voor het reduceren van CO2 staan objectieve metingen van energieverbruik centraal. In eerste instantie kunnen schattingen op basis van kengetallen en activiteit gebruikt worden, maar deelnemers werken toe naar een gemeten monitoring op basis van boekhoudtools. Voor het toewijzen van primaire uitstootdata aan activiteiten wordt directe ‘vogelvlucht’ afstand gebruikt en lading wordt uitgedrukt in eenheden die representatief zijn voor de capaciteitsbenutting van de voertuigen. Hiermee bouwt het programma op EN 16258 en de aanvullingen ontwikkeld door de COFRET-werkgroep. 

Het programma kent momenteel vijf niveaus van erkenning. Bij het uitvoeren van een nulmeting en committeren aan een relatieve target van 20% CO2 reductie wordt de Lean & Green Europe award verleend. Het volgende niveau, de 1e ster, wordt uitgereikt bij het realiseren van deze target binnen maximaal vijf jaar. Iedere ster kent haar eigen kwalitatieve maatregelen, die vastgelegd worden in een plan van aanpak. Met een additionele besparing van respectievelijk 10% en 5% kunnen de 2e en 3e ster behaald worden. De 4e ster is gekoppeld aan de klimaatdoelstellingen, namelijk 55% relatieve reductie in 2030. De 5de ster is nog in ontwikkeling en zal hoogstwaarschijnlijk gekoppeld worden aan de klimaat (neutrale) doelstellingen voor 2050. 

Logistics Emissions Reduction Scheme 

Logistics Emissions Reduction Scheme is een uitstoot reductie programma in Groot-Brittannië met meer dan 130 deelnemers.  

Objectif CO2, FRET21 en EVcom (Frankrijk) 

Objectif CO2 is een programma gericht op wegtransport vervoerders, ontwikkeld door het Franse ministerie voor ecologie, duurzame ontwikkeling en energie (MEDDE) en ADEME (public agency for the Environment and Energy Management). Het programma is gestart in 2008 en heeft inmiddels meer dan 1,200 deelnemers, mede omdat CO2 meting volgens de Objectif CO2 methode verplicht is gesteld voor alle van en naar Frankrijk opererende vervoerders in Article L. 1431-3 van de Franse transportwet. Naast Objectif CO2 hebben dezelfde ministeries het FRET21 programma opgericht op verladers en EVcom voor forwarders. 

Voor het meten van uitstoot biedt het programma deelnemers ruimte om een eigen invulling te kiezen binnen de transport wet voor gebruik van methode en data. Uitstootfactoren uit het Europese HandBook of Emission Factors for Road Transport (HBEFA) worden voorgeschreven. Deelnemers moeten minimaal een meting verrichten op elke van vier onderwerpen: voertuigen, brandstoffen, chauffeurs en logistiek. Om deelnemers te ondersteunen deelt het programma 34 ‘factsheets’ met voorbeelden in de methodological guide en action forms om plannen mee op te stellen. 

Het programma verleent een label als deelnemers zich committeren aan een actieplan voor CO2-reductie en deze in 3 jaar realiseren. 

Bronnen: 

  • Objectif CO2 brochure 
  • Objectif CO2 methodological guide 
  • TNO report | TNO 2019 R11486 | 31 October 2019 

Green Freight Asia 

Green Freight Asia is een stichting gericht op Azië en Oceanië die wordt gefinancierd door deelnemers. Het programma voert geen duidelijke gedeelde methodologie, maar geeft aan data deze land en industrie specifiek wordt vastgesteld. Voor reporting verwijst het programma naar GRI, SASB, CDP en GHG-protocol standaarden. 

Het programma verleent deelnemers erkenning door middel van een label dat vier niveaus kent. Deze niveaus worden toegekend aan de hand van de hoeveelheid informatie over CO2 uitstoot en de operatie zelf die de organisatie beschikbaar stelt. Voor vervoerders wordt ook het aantal brandstof/CO2 verlagende technologieën toegepast meegenomen en het aantal chauffeurs dat training heeft gevolgd meegenomen. Voor verladers is het percentage gecertificeerde vervoerders waarmee gewerkt wordt van belang. 

Bronnen: 

SmartWay 

SmartWay is een in 2004 programma opgericht door de United States Environmental Protection Agency (USEPA) gericht op alle transport modes. Het programma heeft ongeveer 400 leden en is actief in de Verenigde Staten en Canada, en in Mexico met het gelieerde Transport Limpio. Naast het ondersteunen van deelnemers in Carbon Footprinting richt het programma zich ook op validatie van nieuwe technologie voor het reduceren van uitstoot. 

Metingen binnen SmartWay zijn specifiek het type organisatie (verlader/vervoerder) en de transport mode, en worden geïmplementeerd door middel van een scala aan tools die SmartWay voor deze situaties heeft ontwikkeld. De methodologie voor deze tools is door het programma zelf ontwikkeld, maar EPA en SmartWay ondersteunen daarnaast het GLEC framework. De tools rapporteren niet alleen CO2, maar ook NOx, PM and Black Carbon. De tools voor (weg)vervoerders zijn nadrukkelijker gericht op het registreren van brandstof verbruik met primaire data. De tools voor verladers (en ‘logistieke bedrijven’) maken gebruik van de kengetallen die door de vervoerders verzameld zijn. Door middel van data-deling in de zelf ontwikkelde tools vervult SmartWay een rol in het delen van uitstootdata en het faciliteren van efficiënte carbon footprints voor verladers en ketens als geheel. 

Bedrijven die aangesloten zijn bij SmartWay kunnen het merk gebruiken om hun commitment te tonen. 

Bronnen: 

  • SmartWay Tool Technological guides 
  • MIT CTL – System Dynamics Modeling of the SmartWay Transport Partnership 
  • TNO-2019-Footprint methodologies and Big Mile 

ECO Stars Fleet Recognition 

ECO Stars is een programma in Groot-Brittannië dat vervoerders ondersteunt in het efficiënter en schoner maken van wegtransport. Het programma focust zich op de samenstelling en eigenschappen van de vloot. 

Het programma stelt prestaties van deelnemers vast aan de hand van vloot samenstelling, brandstof management, training van chauffeurs, voertuig onderhoud, systemen voor planning en routering, en voertuig efficiëntie metingen. 

Het programma geeft erkenning door middel van vijf niveaus (sterren). Bij aanmelding krijgt een vervoerder een niveau toegekend op basis van de beoordeling van een bij het programma aangesloten expert. 

Bronnen: 

Programa de Logística Verde Brasil 

Programa de Logística Verde Brasil (PLVB) is een Braziliaans programma voor CO2 reductie. Het programma richt zich voornamelijk op wegtransport en wordt gerund door een consortium van private bedrijven. 

Het programma is met name gefocust op het delen van best practices op het gebied van voertuigen en vloot operatie, en deelt uitgebreide guidelines om deze op te stellen. Deelnemers worden aangemoedigd om hun uitstoot te meten en rapporteren, maar standaarden voor deze procedure zijn nog in ontwikkeling bij het programma.  

Erkenning aan deelnemers wordt gegeven door middel van publiciteit en promotie, een label is in ontwikkeling.